Kary w akcie o AI: ile może kosztować naruszenie
Temja·27 czerwca 2026· 6 min read
the short version
- →Akt o AI ma trzy progi kar. Najwyższy sięga 35 mln euro lub 7% światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa.
- →Najwyższy próg dotyczy praktyk zakazanych. Większość obowiązków, w tym kompetencje z artykułu 4, mieści się w progu środkowym.
- →Kary można nakładać od 2 sierpnia 2025 roku. To już nie jest teoria.
- →Organ zawsze bierze kwotę wyższą: procent obrotu albo stałą sumę. Dla dużej firmy prawie zawsze wygrywa procent.
Ludzie pytają o kary najpierw, bo liczba przykuwa uwagę. To zrozumiałe. Ale sama liczba niewiele mówi, dopóki nie wiesz, do którego progu wpada Twoje naruszenie i jak organ liczy grzywnę. Akt o AI ma trzy poziomy, nie jeden. Rozłóżmy je na części.
Trzy progi kar
Kary opisuje artykuł 99. Nie ma jednej stawki dla wszystkiego. Waga kary zależy od tego, jaki obowiązek został złamany. Oto jak wyglądają trzy progi.
| Próg | Maksymalna kara | Czego dotyczy |
|---|---|---|
| Najwyższy | 35 mln euro lub 7% obrotu | Praktyki zakazane, na przykład niedozwolona identyfikacja biometryczna czy scoring społeczny |
| Środkowy | 15 mln euro lub 3% obrotu | Większość obowiązków, w tym kompetencje z artykułu 4 i nadzór z artykułu 26 |
| Najniższy | 7,5 mln euro lub 1% obrotu | Podanie organom nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji |
Zawsze liczy się kwota wyższa
Przy każdym progu organ bierze wyższą z dwóch wartości: stałą kwotę w euro albo procent światowego rocznego obrotu. Dla dużej firmy prawie zawsze wygrywa procent. Dla małej częściej stała kwota.
Gdzie mieści się artykuł 4
To zaskakuje wiele osób. Obowiązek kompetencji z artykułu 4 nie jest drobiazgiem. Wpada do środkowego progu, obok większości poważnych obowiązków. Oznacza to sufit 15 mln euro lub 3% światowego obrotu. Zaniedbanie szkolenia nie jest więc formalnością bez konsekwencji. Siedzi w tym samym koszyku co uchybienia w zarządzaniu ryzykiem czy w dokumentacji.
Procent brzmi abstrakcyjnie, dopóki nie podstawisz swojego obrotu. Przesuń suwak, aby zobaczyć, jak stała kwota i procent zmieniają się miejscami przy różnej wielkości firmy.
higher of 7% (€4m) or €35m fixed, so the fixed floor applies
higher of 3% (€2m) or €15m fixed, so the fixed floor applies
higher of 1% (€1m) or €7.5m fixed, so the fixed floor applies
Illustration of Article 99. The regulator picks the higher of a percentage and a fixed cap. Not legal advice.
Jak organ ustala wysokość
Maksimum to nie automat. Artykuł 99 każe organowi brać pod uwagę okoliczności każdego przypadku. Liczą się między innymi te czynniki.
- Waga i czas trwania naruszenia oraz jego skutki.
- Czy naruszenie było umyślne, czy wynikało z niedbalstwa.
- Co firma zrobiła, aby złagodzić szkodę wyrządzoną osobom dotkniętym.
- Czy firma współpracowała z organem i sama zgłosiła problem.
- Wielkość firmy i jej udział w rynku.
Dlatego dowody mają znaczenie jeszcze przed jakąkolwiek karą. Firma, która potrafi pokazać, że szkoliła ludzi, prowadziła zapisy i reagowała na incydenty, stoi w zupełnie innym miejscu niż firma z pustą teczką. To samo naruszenie może skończyć się inną grzywną w zależności od tego, co potrafisz udowodnić.
Uczciwa uwaga
Temja szkoli zespoły i pomaga zbierać dowody tego szkolenia. Nie jesteśmy jednostką certyfikującą i nie udzielamy porad prawnych. Konkretną ekspozycję na kary oceni Twój radca prawny.
Kto będzie nakładał kary w Polsce
Kary nakłada krajowy organ nadzoru rynku, a nie Bruksela. W Polsce trwają prace nad ustawą, która powoła nową Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) jako organ nadzoru rynku. To ona ma prowadzić postępowania i nakładać grzywny na krajowe podmioty. Warto śledzić jej wytyczne, gdy zaczną się pojawiać.
Co z tym zrobić
Kara jest skutkiem, nie strategią. Realne pytanie brzmi: jak zmniejszyć ryzyko, że w ogóle się pojawi, i jak obniżyć grzywnę, gdyby coś poszło nie tak. Odpowiedź w obu przypadkach jest ta sama: kompetencje i dowody. Firma, która szkoli ludzi i prowadzi zapisy, mniej ryzykuje i lepiej wypada, gdy organ zaczyna zadawać pytania.
take these with you
- 01Akt o AI ma trzy progi kar: 35 mln euro lub 7%, 15 mln euro lub 3% oraz 7,5 mln euro lub 1% obrotu.
- 02Obowiązek kompetencji z artykułu 4 wpada do progu środkowego, do 15 mln euro lub 3% obrotu.
- 03Przy każdym progu organ bierze kwotę wyższą: procent albo stałą sumę.
- 04Wysokość kary zależy od okoliczności. Dowody szkolenia i współpraca z organem realnie ją obniżają.
Questions people ask
Ile wynosi najwyższa kara w akcie o AI?
Do 35 mln euro lub 7% światowego rocznego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa. Ten próg dotyczy praktyk zakazanych.
Jaka kara grozi za złamanie artykułu 4?
Obowiązek kompetencji wpada do progu środkowego, czyli do 15 mln euro lub 3% obrotu. Zależy to od okoliczności i wielkości firmy.
Od kiedy można nakładać kary?
Uprawnienia do nakładania kar obowiązują od 2 sierpnia 2025 roku. Większość obowiązków dla wysokiego ryzyka zaczyna obowiązywać 2 sierpnia 2026 roku.
Kto nakłada kary w Polsce?
Krajowy organ nadzoru rynku. W Polsce trwają prace nad ustawą powołującą Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) do tej roli.
from reading to reflex
See what trained behaviour looks like.
Run the 3 minute drill. No sign up, no card. Meet the poisoned invoice and find out if you reach stop in time.
keep reading